Tien voorwaarden voor het vinden van een geslaagd project

1. Het vindt niet plaats in een weeshuis

Het project plaatst geen vrijwilligers in een weeshuis, maar richt zich op de gemeenschap of op kinderen die nog thuis wonen. Wil je kinderen helpen? Zet je dan in voor een gezin en de gemeenschap. Dan biedt je kinderen pas echt kans op een goede toekomst.

Diede Martens is oprichter en voorzitter van Mama and Me Uganda. Deze organisatie ondersteunt, begeleidt, coacht en traint moeders in Oeganda om hun zelfredzaamheid te vergroten. Voor een betere en zelfstandige toekomst samen met hun kindje. En om te voorkomen dat kinderen naar een weeshuis worden gebracht. Een prachtig voorbeeld!

Lees het interview met Diede.

2. Er wordt rekening gehouden met de hechting van kinderen

Kinderen hechten zich aan hun ouders of verzorgers en hebben behoefte aan vaste mensen om zich heen. Vanuit die veilige omgeving ontdekken ze de wereld. Projecten die rekening houden met de hechting van kinderen plaatsen jou, als tijdelijke vrijwilliger, niet in een weeshuis. Goede projecten maken jou, als vrijwilliger, bewust over hoe om te gaan met de kinderen, zonder dat ze zich aan jou gaan hechten. Goede projecten stimuleren de band tussen kinderen en hun ouders en verzorgers en zijn gericht op kinderen die gewoon thuis wonen.

3. Belangen en behoeften van de lokale bevolking gaan vóór die van de vrijwilliger

Het is duidelijk wat de behoeften zijn van de lokale bevolking. Zowel lokale instanties als ontwikkelingsorganisaties hebben dit inzichtelijk en evalueren regelmatig wat het project op de korte en lange termijn bijdraagt aan het welzijn van de kinderen. Hierbij worden succesfactoren voor alle betrokken partijen benoemd.

Sanne (29 jaar) werkte in weeshuis in Nepal. Sanne: “Natuurlijk is het als vrijwilliger mooi om een reis te maken en leerzaam als je dat combineert met vrijwilligerswerk. Je leert hoe zwaar het leven van een weeskind is wat uiteindelijk een positief effect kan hebben op dat van jou. Maar dat is vooral vanuit jezelf gedacht, want wat heeft het kind eraan? Jouw behoefte aan zelfreflectie weegt niet op tegen de schade die je toebrengt aan kinderen.”

Lees het hele interview met Sanne.

4. Het gaat om blijvende en duurzame impact, niet om snelle resultaten

Als vrijwilliger kan je nooit een beroepskracht vervangen. Het is geen oplossing als jij als vrijwilliger werk doet wat lokale beroepskrachten ook kunnen doen. Jouw werk als vrijwilliger dient ondersteunend en aanvullend te zijn. Besef trouwens ook dat de impact die je kunt bereiken met vrijwilligerswerk bij jou in de buurt vele malen groter is dan wanneer je voor een korte periode als vrijwilliger in het buitenland gaat werken.

5. Je wordt geplaatst op basis van je kennis en ervaring

Het is belangrijk dat je relevante kennis en ervaring hebt voor een project dat je wilt gaan doen. Bij een geslaagd project wordt hier rekening mee gehouden. Uitwisseling van kennis gaat twee kanten op.

6. Organisatie is financieel transparant

Je weet precies waar het geld van de vrijwilligersorganisatie naar toe gaat. Welk deel naar de lokale gemeenschap en welk deel voor het organiseren van het vrijwilligerswerk. Lokale projectorganisaties laten jaarlijks een financiële rapportage zien waaruit blijkt welke donaties er binnen zijn gekomen en waar dat geld voor gebruikt is.

7. Organisatie heeft een kinderbeschermingsbeleid

Je geeft van tevoren een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) af en tekent samen met de organisatie een gedragscode waaraan je je moet houden. Er is een zero-tolerance beleid als het gaat om ongepast gedrag richting kinderen. En er geldt een vier-ogen principe: je mag nooit alleen zijn met een kind. Er zijn heldere procedures voor het rapporteren van geweld tegen kinderen en andere zorg rond de veiligheid van kinderen en hun privacy. De organisatie heeft een duidelijk beleid voor hoe om te gaan met vertrouwelijke informatie en welke informatie naar buiten mag via films, foto’s, verslagen, weblogs en social media. De accommodatie waar je verblijft, is niet op dezelfde plek als de kinderen met wie je werkt.

8. Er is een klachtenregeling voor organisatie én vrijwilliger

Je zoekt een geslaagd project, dus is het goed te weten wanneer er een klachtenregeling is. Hierin staat beschreven dat vrijwilligers, die niet goed functioneren of zich niet ethisch gedragen, verwijderd worden van het project. Ook kun je zelf een procedure starten voor de afhandeling van klachten.

9. Er is een uitgebreide voorbereidende training

Je wordt goed voorbereid op je werk als vrijwilliger. Onderwerpen tijdens de training:

  • Wat mag je wel en wat mag je niet? Zoals bijvoorbeeld het inzien van kinddossiers en spreken met ouders.
  • Hoe zorg je voor een goede hechting van kinderen met vaste lokale medewerkers? Het is niet goed voor het kind als het door steeds wisselende vrijwilligers verzorgd en begeleid wordt.
  • Hoe worden binnen de organisatie de veiligheid en het welzijn van kinderen gewaarborgd? Waar kun je misstanden melden?
  • Hoe gaat de organisatie om met klachten? Bijvoorbeeld op basis van door vrijwilligers gemaakte fouten.
  • Hoe ga je om met meegebrachte materialen en cadeautjes en ideeën van vrijwilligers rond uitstapjes en projecten?
  • Hoe ga je om met de visie en missie van het project? Hoe toon je respect voor de religieuze achtergrond van het project en/of de kinderen en ouders of cultuur?
  • Hoe ga je om met calamiteiten zoals een brand?
  • Hoe ga je om met kinderen die zich onwenselijk gedragen? Wat is het beleid binnen de organisatie en hoe gaat men om met straf en beloning?
  • Hoe word je als vrijwilliger geïntroduceerd en hoe wordt er afscheid genomen als je vertrekt?

10. Er is goede begeleiding ter plaatse

Er is een begeleider die een taal spreekt die jij verstaat, en die je wegwijs maakt in praktische zaken. Ook krijg je een introductietraining over de werkzaamheden en de cultuur. Je ondertekent een vrijwilligerscontract waar dingen opstaan als taken en verantwoordelijkheden, houding ten opzichte van kinderen, omgaan met privacy van kinderen en geheimhouding. Ook maak je duidelijke afspraken over werktijden, vrije dagen, vakanties en eventuele religieuze verplichtingen.

 

Foto credit: UNICEF/Marco de Swart